Shehu
Sani Lere
08062798146
Kalmar 'Almajiri' balarabiyar kalma ce da aka kankareta daga kalmar 'ALMUHAJIRUN', wato masu yin hijira don Allah. A jikinta aka kankari Kalmar 'Alhaji', wato, Wanda ya tafi aikin Hajj domin Allah.
Kamar
yadda Harshen Hausa ya zama Hankaka " mai da Dan wani na ka", haka ya
hausantar da Kalmar larabcin zuwa 'Almajiri' don samun saukin furtawa.
Tarihin
Hausawa bayan zuwan addinin Islama, ba zai kammalu ba, sai an kawo maganar
almajirci domin kuwa ta zama wani bangare na Adabin Malam Bahaushe.
Tarihin
samuwarsa a kasar Hausa, ba zai gaza shekaru 700 ba bisa kaddarawa. Kaga kenan
shi ya fi asali da rigaye akan takwararsa ilimin Boko da bai wuce shekaru 150
ba kacal.
Tarihin
gwarazan wannan kasa, na dauke da tasirin waccan nau'in karantarwa ta tsangaya,
an kuma ga irin yadda kwalliya ta biya kudin sabulu a cikin rayuwarsu ta fuskar
nagarta idan aka kwatanta su sa wadanda suka yi boko zalla.
SHIN ALMAJIRCI NA NAN YADDA YAKE A BAYA KO YA
GURBATA?
ALMAJIRCI
A DA:
CuÉ—anyar
Bahaushe da Larabawa a Karnoni Masu yawa a baya, ta samarda 'yan sauye-sauye da
dama a gudanar rayuwarsa. Karbar addinin Islama ga Bahaushe ita ta sanya shi
bukatar Neman ilimin sa. Karancin Malamai a kusa, ita ta tilasta masa barin
Gari zuwa wani don yin karatun Al'kur'ani da littattafai da nufin dawowa da
cigaba da karantar da shi ga wasu.
Hadisai
da suke nuni da daraja da kuma dinbin lada Ga Wanda ya fita ya bar garinsu da
nufin Neman ilimi su ke karfafa gwiwwar duk wani mai sha'awar yin hakan.
A
wancan lokaci, mutum kan riki guzuri don zuwa garin da zai yi karatu, idan ya
je, karatun ne aikinsa kawai, baya shagaltuwa da Neman Kudi ko wata Sana'a, don
haka, ya kan yi barar abinci ne kawai don ya ci ya samu kuzarin yin karatu.
Galibi
tsangayar malamai kan kasance a dan nesa da gari don gujewa hayaniyar da zata
dauke wa almajirai hankali. Saboda haka, Baka ganin Almajiri a cikin gari sai
in wata bukatuwa ta shigo da shi. Kullum yana makaranta yana karatu, da hantsi
kuma ya tafi daji don yin itacen makaranta. Ta wannan kyakkyawan tsari, an
kyankyashe malamai da Alarammomi da Gangaran Masu yawan da babu misali. Kuma
galibunsu kan taso da tarbiyyan hakuri da kadan, juriyar yunwa da kuma ' ZUHUDU' ( gudun duniya).
Tarihi
ya taskace mana labaran wasu daga cikin su da kololuwar darajar walittaka da
suka kai, saboda ilimi da suke da shi da tsoron Allah. Sau da yawa, a wurinsu
ake samun mafita a yayin da kasa ta Fada
yanayi maras dadi ( kamar wadda muke ciki a yanzu) wajen yin addu'ar samun
sauki, akan kuma dace idan sun yi.
Hakika
tsari ne mai tsafta a waccan lokaci da ya samu kulawa daga salon tsarin mulkin
sarakunan musulunci, ana gudanar da shi bisa turbar da aka dora shi wadda ya
dace da Addini,al'ada,yanayin al'umma da muhallinsu.
Tsari
ne da ya burge hatta Turawan mulkin mallaka duk da kasancewarsa kishiyar abin
da suka zo da shi, suke yi masa kuma kallon hadari ga É—orewar
na su matukar yaci gaba a bisa kyakkyawar tsarin da suka same shi.
ALMAJIRCI A YAU DA TASIRIN TURAWAN YAMMA:
Ingantuwar
tsarin koyo da koyarwa ( na tsangaya) a waccan lokaci, na da nasaba ne da
tsarin mulki na Sarakunan Addini da galibansu malamai ne da suka kurba daga
irin tsarin makarantar, a yawan lokuta ma su ne malaman da ake daukar karatun
daga wajensu. Su ne Sarakuna, su ne Malamai kuma su ne Alkalai da kan zartar da
hukunci shi yasa ake kiransu da MASU WUƘAR YANKA.
Zuwan
Bature da karbe ragamar jagoranci daga Sarakuna Malamai, shi ne farkon tubalin
rugujewar tsarin Karatun almajirci. Malamai suka mai da hanyar ta neman girma
da tara dukiya ta hanyar bautar da almajiran. Daliban suka saki sha'awar
karatun, suka shagaltu da neman tara dukiya ( suka zabi tsanantar Neman lakani
a maimakon karatu don zama malaman tsubbu ko duba) da jin dadin duniya, tsarin
ya rasa mai taimakonsa dole ya zama mai zaman Kansa.
Tsawon
lokaci da aka diba da tsarin ya zama garke babu makiyayi, shi ya ba ma'abotansa
damar juya shi gwargwadon bukata. Suka rika shiga kauyuka su na yekuwar
magidanta su taimaka su basu 'ya'ya su tafi dasu don su karantar da su. Sai
hakan yayi tasiri ga Hausawan da suke da al'adar auren mata fiye da daya, da
kuma yawan haihuwa barkatai bisa imani da ce wa, " Bakin da Allah ya
tsaga, baya hana shi abinci". Don haka, kwasan 'ya'ya a tafi da su wasu
wurare Masu nisa da nufin karatu ta karbu, ko da dai dan bai samu karatu ba, ya samo Kudi.
Talauci
da rashin sanin kimar zumunci shi ma na taka muhimmiyar rawa a wannan sashi,
domin a wasu lokutan 'ya'ya marayu da 'yan uwa suka kasa rikewa aka fi turawa
almajirancin domin duniya ta ci da su. Ba karatun ne aka fi ba muhimmanci ba, a
a, a dai tafi da su don rage wahalhalun dawainiya.
Wasu
manazarta na zargin tsarin almajirci na yanzu, ya kara Samar da kangararru da
Masu aikata laifuka, ba don komai ba, sai don rasa kyakkywar tsarin da ya samu
a baya.
MENENE
MAFITA?
Idan
muka duba dadewar zamani da tsarin almajiranci yayi a Kasar Hausa, muka kuma
duba irin gudummawar da fannin ya bayar, har ya zama tarihin Bahaushe ba zai
cika ba sai da shi, to kuwa ba zai yiwu a hana shi kwata-kwata ba.
Hakkin
gwamnati ne kare al'umma da taskace tarihin ta da kyawawan al'adunta, yin hakan
shi ne kimar Kasa da al'ummar da ke cikin kasar shi yake nuna dadewar al'ummar
da irin hikimominta da azancinta da kyawawan al'adunta. Kashe shi, kashe
al'umma ne da tarihinta kurmus!.
Karatun
Boko da ake kokarin ganin wanzuwarsa,
bakon al'amari ne da aka dankarawa al'ummar Hausawa bisa tilas ba don suna so
ba, shi yasa ma suke yi masa kirari da " BOKOKO A WUTA". Tsari ne da
har yanzu bai cika shekaru dari da hamsin ba (150), alhali karatun tsangaya ya
kai kimanin shekaru dari shida zuwa bakwai (6-7), to idan kuwa za ayi adalci,
" KARE BA ZAI KASHE RAGON LAYYA BA".
Abin
da ya kamata a yi shi ne, inganta tsarin, da dawo masa da martabar da ya rasa a
sanadiyyar rashin tsari. Gwamnati ta Samarda duk abubuwan bukata da suka kamata
don dorewarsa cikin kyawun tsari. Ana iya dorawa daga inda tsohon shugaban kasa
Ebele Jonathan yayi na kokarin giggina makarantun tsangayoyi Masu yawan gaske a
fadin wannan kasa. A kuma samarda isassun malamai da kayan koyo da koyarwa na
Alkur'ani da kuma ba boko don samun nagartacciyar al'ummar da zata zama shugaba
a nan gaba.
Kinyin
haka, na nuna rashin damuwar gwamnati ne a kan natsalolin da ya shafi
al'ummarta, wato bata damu ba, ko al'ummar ta zama nagartacciya ko ta zama ta
banza.
Kuma daukar wani mataki mai gauni a kan wannan, ba zai taba biyan bukata ba, don haka, a bi hanyar da zata bulle ba mai tukewa ba. Idan kunne yaji, gangan jiki ya tsira, Allah ya fisshemu aikin da-na-sani.
No comments:
Post a Comment
ENGLISH: You are warmly invited to share your comments or ask questions regarding this post or related topics of interest. Your feedback serves as evidence of your appreciation for our hard work and ongoing efforts to sustain this extensive and informative blog. We value your input and engagement.
HAUSA: Kuna iya rubuto mana tsokaci ko tambayoyi a ƙasa. Tsokacinku game da abubuwan da muke ɗorawa shi zai tabbatar mana cewa mutane suna amfana da wannan ƙoƙari da muke yi na tattaro muku ɗimbin ilimummuka a wannan kafar intanet.